Centar za istraživačko novinarstvo Srbije objavio je veliko istraživanje o tome ko su firme angažovane na EXPO-u, jednom od najvažnijih državnih projekata u Srbiji, čija se izgradnja odvija u Surčinu, na periferiji Beograda.
Kako navodi CINS, iako se radovi na sajamskom i rezidencijalnom kompleksu, nacionalnom stadionu i pratećoj infrastrukturi odvijaju ubrzano, javnosti i dalje nije jasno dostupno ko sve učestvuje u ovim poslovima. Novinari CINS-a navode da su mesecima pokušavali da zvaničnim putem dođu do spiska firmi uključenih u projekat, ali bez uspeha.
Zbog toga su, kako piše CINS, sami prikupljali podatke kroz razgovore sa izvorima, direktno kontaktiranje kompanija, analizu sudske i druge dokumentacije. Na taj način napravili su bazu sa više od 200 firmi za koje su potvrdili da rade na EXPO-u kao izvođači, podizvođači ili dobavljači.
U fokusu istraživanja su firme za koje javnost ranije nije znala da su angažovane na ovom projektu, kao i kompanije čiji se vlasnici ili povezane osobe dovode u vezu sa kriminalnim krugovima, navijačkim grupama ili ljudima bliskim vlasti.
CINS u tekstu pominje više konkretnih primera. Među njima su firme povezane sa sestrom Aleksandra Vidojevića, poznatog kao Aca Rošavi, osobom osuđenom u slučaju Arkan, članom grupe Pink Panter, sinom Dejana Milenkovića Bagzija, kao i preduzećima koja se povezuju sa Ljubišom Buhom Čumetom.
Poseban deo istraživanja odnosi se na firmu Makiš beton, za koju CINS navodi da je osnovana 2024. godine i da je ubrzo počela da radi na velikim državnim projektima, među kojima su Beograd na vodi i EXPO. U tekstu se navodi i da je značajan deo prihoda ove firme došao upravo od rada na EXPO-u.
CINS piše i o drugim firmama koje su, prema prikupljenoj dokumentaciji, povezane sa isporukom peska, kamena, betonskih elemenata, čišćenjem gradilišta i drugim poslovima na ovom projektu. U istraživanju se navode vlasničke strukture, raniji sudski postupci, poslovne veze i odgovori pojedinih sagovornika.
Ovo istraživanje otvara važno pitanje transparentnosti jednog od najvećih državnih projekata u Srbiji. Posebno je značajno to što se, prema nalazima CINS-a, do podataka o firmama nije moglo doći kroz otvorene i lako dostupne zvanične kanale, već kroz višemesečni novinarski rad.
Zbog velikog broja detalja, imena firmi, dokumenata i objašnjenja, čitaocima preporučujemo da ceo tekst pročitaju na portalu CINS-a, gde je objavljena i baza firmi do kojih su novinari došli tokom istraživanja.
