Kako prenosi Nova.rs, nakon što je Sveti Arhijerejski Sinod Srpske pravoslavne crkve doneo odluku o formiranju posebne komisije za kontrolu materijalno-finansijskog poslovanja Žičke eparhije, kojom upravlja mitropolit Justin, poglavar SPC patrijarh Porfirije uputio mu je pismo u kojem najavljuje dolazak komisije i upozorava da spreči „svaki vid otpora i okupljanja naroda“.
U dokumentu koji je, prema navodima izvora iz Patrijaršije, upućen iz Beograda dva dana pre planiranog dolaska inspekcije, navodi se da komisiju čine mitropolit bački Irinej Bulović (predsednik), mitropolit budimljansko-nikšićki Metodije, protojerej-stavrofor Velibor Džomić, protođakon Miroslav Čolaković, pravni savetnik Milan Andrić i protojerej-stavrofor Vladan Simić.
Prema saznanjima Nove, pismo je poslato tek nedavno, iako je ranije pripremljeno, sa namerom da stigne dva dana pred dolazak komisije – 23. oktobra u 10 sati, kako bi se, kako navode izvori, „sprečilo organizovanje podrške mitropolitu Justinu“.
„Cilj je da se na taj način osujeti eventualno okupljanje vernog naroda koji bi podržao mitropolita. Procena je da neće imati dovoljno vremena“, navodi sagovornik Nove.
U aktu koji je potpisao patrijarh Porfirije, navodi se da je Sinod reagovao zbog „krajnje zabrinjavajućeg sadržaja izveštaja Komisije Patrijaršijskog upravnog odbora za kontrolu materijalno-finansijskog poslovanja Eparhije žičke“, podnetog 1. jula, nakon kontrole sprovedene između 25. marta i 9. maja.
Sinod navodi da se Komisiji daje ovlašćenje da izvrši dodatni pregled finansija, ali i kontrolu svih drugih aspekata rada eparhije, uključujući i postupanje samog mitropolita, uz obavezu da Justin „u svemu sarađuje“ i da ne dozvoli nikakav otpor.
„Mitropolit Justin treba da onemogući svaki oblik opstrukcije, otpora i nasilnog otpora pojedinaca ili unapred organizovanih grupa“, stoji u pismu koje nosi potpis patrijarha Porfirija i pečat SPC.
Prema nezvaničnim informacijama, komisija bi tokom boravka u Kraljevu trebalo da razgovara sa mitropolitom Justinom i da mu nakon toga bude predloženo povlačenje sa čela Žičke eparhije.
Izvori Nove tvrde da je pravi razlog postupka Sinoda Justinova javna podrška studentima i građanima, te njegova otvorena kritika represivnih metoda vlasti.
Podsetimo, mitropolit se oglasio nakon protesta u Valjevu, osuđujući brutalnost nad građanima.
„Pozivamo predstavnike vlasti da ne zaborave na svoju suštinsku dužnost – da štite narod. Moć nije data radi nasilja nego radi služenja. Zloupotreba sile ne može doneti mir, može samo produbiti rane i ostaviti ožiljak koji dugo ne zarasta“, poručio je tada mitropolit Justin.
Njegov istup izazvao je negodovanje u vrhu SPC, gde je ocenjen kao „odstupanje od zvanične crkvene linije“.
Kako navodi Nova.rs, u prethodnim mesecima Žičku eparhiju su više puta obilazile razne inspekcije SPC koje su, navodno, tražile nepravilnosti kako bi se stvorio osnov za izuzimanje manastira Studenica iz jurisdikcije eparhije i njegovo direktno potčinjavanje patrijarhu.
„Već duže vreme pokušavaju da Studenicu proglase stavropigijalnim manastirom, koji bi bio pod neposrednom kontrolom patrijarha. Taj proces je ubrzan nakon Justinovih javnih istupa“, navodi izvor.
U tekstu se dodaje da bi u slučaju Justinove smene njegovu poziciju mogao preuzeti vladika moravički Tihon, sadašnji vikar patrijarha Porfirija, koji se ranije pominjao kao njegov bliski saradnik.
U samom Sinodu, prema informacijama Nove, ključnu ulogu ima mitropolit Irinej Bulović, duhovni otac patrijarha Porfirija, koji se godinama smatra jednim od najuticajnijih i politički najaktivnijih crkvenih velikodostojnika.
Pored njega, član komisije Metodije u poslednjem periodu se približio državnom vrhu, dok je Velibor Džomić poznat kao sveštenik koji se pojavljuje u crkvenim procesima protiv neposlušnih.
Eparhija žička, kojom mitropolit Justin upravlja više od decenije, jedna je od najznačajnijih u SPC – istorijski i duhovno vezana za Svetog Savu i manastir Žiču, gde je 1219. godine uspostavljena prva srpska arhiepiskopija.
Mitropolit Justin, koji je ranije bio iguman manastira Crna Reka i episkop timočki, važi za episkopa „starog kova“, bliskog pokojnim mitropolitima Amfilohiju Radoviću i Atanasiju Jevtiću.
Za sada, Patrijaršija se nije oglasila povodom ovog slučaja, a informativna služba SPC nije odgovorila na pitanja redakcije Nova.rs.
